ΔΙΕΘΝΗ

Οι τρεις επικρατέστεροι για την προεδρία της Κομισιόν και η «υπόγεια» υποψηφιότητα

από Παναγιώτη Βελισσάρη - Δημοσίευση 15 Μαΐου 2019, 17:00 / Ανανεώθηκε 15 Μαΐου 2019, 17:17
Οι τρεις επικρατέστεροι για την προεδρία της Κομισιόν και η «υπόγεια» υποψηφιότητα
Facebook Twitter Whatsapp

Ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ο Φρανς Τίμερμανς, η Μαργκέτε Βεστάγκερ και η… αθόρυβη προεκλογική εκστρατεία του Μισέλ Μπαρνιέ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Δέκα μόλις ημέρες απομένουν μέχρι τις ευρωεκλογές, οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες για το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου. Και αυτό γιατί, τα προβλήματα που έχουν προκύψει δεν αφήνουν ιδιαίτερο χώρο για αισιοδοξία.

Χιονοστιβάδα προβλημάτων

Το Brexit παραμένει ένας γόρδιος δεσμός που παρά τις προσπάθειες δεν λύνεται [όπως όλα δείχνουν θα κοπεί με βίαιο τρόπο, δηλαδή η Βρετανία θα αποχωρήσει ατάκτως, χωρίς συμφωνία] και η ακροδεξιά επελαύνει σε αρκετές χώρες, απειλώντας να επιστρέψει την Ευρώπη σε σκοτεινές εποχές [στην Ιταλία μάλιστα καταγράφει μεγάλο προβάδισμα]. Επίσης, μπορεί η ευρωζώνη να άφησε πίσω της την οικονομική κρίση, ωστόσο λίγοι είναι αυτοί που πιστεύουν πως οι Βρυξέλλες έχουν προετοιμαστεί επαρκώς για μία ένα νέο οικονομικό σοκ που μπορεί να επηρεάσει τις πιο αδύναμες οικονομίες.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι πολίτες θα κληθούν στις κάλπες για να ψηφίσουν για το μέλλον της ΕΕ, αλλά και ενδεχομένως για τον νέο πρόεδρο της Κομισιόν. Και λέμε ενδεχομένως, γιατί παραμένει εξαιρετικά αμφίβολο εάν θα συνεχιστεί η εφαρμογή του συστήματος Spitzenkandidat, δηλαδή η αυτόματη εκλογή του υποψήφιου που πρότεινε το πρώτο σε ψήφους κόμμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι επικρατέστεροι

Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη στιγμή πανευρωπαϊκά το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα προηγείται στις δημοσκοπήσεις, ωστόσο καταγράφει απώλειες από τα δεξιά του. Δεύτεροι κατατάσσονται οι Σοσιαλδημοκρατές, ωστόσο όλο και περισσότερες εκτιμήσεις πολιτικών παρατηρητών συμπίπτουν στο εξής συμπέρασμα: Για πρώτη φορά στην ιστορία του Ευρωκοινοβουλίου, οι δύο μεγάλες παρατάξεις δεν θα καταφέρουν να συγκεντρώσουν από κοινού την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων που απαιτούνται για να έλθουν σε έναν συμβιβασμό για τον επόμενο πρόεδρο της Κομισιόν.

Προς το παρόν, τρεις είναι οι υποψήφιοι που συγκεντρώνουν τις περισσότερες πιθανότητες να βρεθούν στον προεδρικό θώκο της Επιτροπής σε περίπτωση που τελικά οι ευρωπαίοι αποφασίσουν να συνεχίσουν με το σύστημα Spitzenkandidat: Ο Μάνφρεντ Βέμπερ που προτείνεται από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ο Φρανς Τίμερμανς που προτείνεται από τους Σοσιαλιστές και η Μαργκέτε Βεστάγκερ που προτείνεται από τους Φιλελεύθερους.

«Ένας Βαυαρός για την Ευρώπη»

Ο Μάνφρεντ Βέμπερ είναι ο υποψήφιος το όνομα του οποίου έχει ακουστεί περισσότερο στη χώρα μας, αλλά και έχει εμπλακεί στην εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Δημοκρατίας. Όπως παρατηρεί η Suddeutsche Zeitung, ο εάν το ΕΛΚ καταγράψει μεγάλη πλειοψηφία στην Ευρωβουλή, τότε ο Βαυαρός πολιτικός θα έχει βάσιμες ελπίδες να καταλάβει τη θέση του προέδρου.

Βασική εστία κριτικής στο πρόσωπό του είναι το γεγονός ότι δεν διαθέτει την παραμικρή εμπειρία σε εκτελεστικά πόστα. Δεν έχει διατελέσει υπουργός στη Γερμανία, ούτε έχει περάσει από θέση Επιτρόπου στις Βρυξέλλες. Αλλά ο Βέμπερ απαντά στις επικρίσεις λέγοντας πως προέρχεται από την καρδιά της Ευρωπαϊκής Δημοκρατίας, δηλαδή την Ευρωβουλή. 

Ο υποψήφιος του ΕΛΚ μπορεί να λαμβάνει ισχυρή στήριξη από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ωστόσο δεν θεωρείται ένας υποψήφιος που να δημιουργήσει πολιτικό ρεύμα έξω από την παράταξή του, όπως φερειπείν ο απερχόμενος πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ. Για να εκλεγεί λοιπόν θα πρέπει να υπάρξουν δαιδαλώδεις διαπραγματεύσεις στους διαδρόμους της Ευρωβουλής και να επέλθει ένας συμβιβασμός με τους Σοσιαλδημοκράτες, ενδεχομένως και με το τρίτο κόμμα. Συμβιβασμός που γίνεται όλο και πιο δύσκολος εάν αναλογιστεί κάνεις πως στους κόλπους του ΕΛΚ ουσιαστικά εξακολουθεί να βρίσκεται –παρά τις κυρώσεις - το οριακά ακροδεξιό κόμμα Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν.

Ο πολυτάλαντος Σοσισαλδημοκράτης

Ο Φρανς Τίμερμανς, υποψήφιος των Σοσιαλιστών παρουσιάζει ως δυνατότερο χαρτί την εμπειρία του: Σε αντίθεση με τον Βέμπερ, έχει περάσει από εκτελεστικές θέσεις. Διατέλεσε τόσο υπουργός Εξωτερικών της Ολλανδίας, όσο και αντιπρόεδρος της Κομισιόν από το 2014.

Τον συνοδεύει επίσης η φήμη του άτεγκτου Ευρωπαϊστή, καθώς ήταν αυτός που ξεκίνησε τις διαδικασίες για ευρωπαϊκές κυρώσεις σε βάρος των κυβερνήσεων της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Ένα μεγάλο ακόμη ατού του ολλανδού υποψηφίου είναι το ταλέντο του στις ξένες γλώσσες. Και αυτό γιατί ομιλεί Γερμανικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά και Ρωσικά. 

Ο υποψήφιος του PES μπορεί να επιζητεί τον επαναπατρισμό των ευρωπαίων ψηφοφόρων που αποσκίρτισαν από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, αλλά το έργο του κρίνεται εξαιρετικά δύσκολο. Και αυτό γιατί σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις και οι Ευρωσοσιαλιστές αναμένεται να καταγράψουν σημαντικές απώλειες στις προσεχείς εκλογές – ιδίως σε μεγάλες χώρες όπως η Ιταλία, επομένως εκτιμάται πως είναι σχεδόν απίθανο να συγκεντρώσουν την πλειοψηφία στην επόμενη Ευρωβουλή. Συν τοις άλλοις, μπορεί ο Τίμερμανς να θεωρείται έμπειρος, αλλά και η δική του υποψηφιότητα δεν φαίνεται να συγκεντρώνει κάποια σοβαρή δυναμική ώστε να προωθηθεί ανεξαρτήτως αποτελέσματος που θα καταγράψουν οι Σοσιαλιστές.

Η Επίτροπος που τα έβαλε με τις πολυεθνικές

Η υποψηφιότητα που ενδεχομένως έχει το σημαντικότερο πολιτικό συμβολισμό, είναι αυτή της Μαργκέτε Βεστάγκερ, η οποία στηρίζεται από την ευρωομάδα των Φιλελεύθερων. Μέχρι πρότινος Επίτροπος Ανταγωνισμού, η πρώην υπουργός Οικονομικών της Δανίας, τα έβαλε με τις μεγαλύτερες αμερικανικές πολυεθνικές εταιρείες για παραβίαση κανόνων ανταγωνισμού.

Στο στόχαστρο της Βεστάγκερ μπήκαν η Google, η Facebook, η Apple και η Amazon, καθώς βρέθηκαν αντιμέτωπες με πρόστιμα δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ παραλλήλως ξέσπασε και μεγάλη αντιπαράθεση μεταξύ των Βρυξελλών και της Ουάσινγκτον γι’ αυτές ακριβώς τις ενέργειες. Η Επίτροπος διαμηνύει πως θα υπερασπιστεί όχι μόνο την κοινή αγορά της ΕΕ, αλλά και τις αξίες της Ένωσης

Το παράδοξο με την υποψηφιότητα της Βεστάγκερ είναι το γεγονός ότι παρότι προέρχεται από την τρίτη σε μέγεθος ομάδα της Ευρωβουλής, συγκεντρώνει εξίσου μεγάλες πιθανότητες να εκλεγεί στον προεδρικό θώκο της Κομισιόν. Και αυτό γιατί, στη σοβαρή περίπτωση που δεν επέλθει συμβιβασμός μεταξύ ΕΛΚ και Σοσιαλδημοκρατών για έναν εκ των κ.κ. Βέμπερ ή Τίμερμανς, τότε μοιραία θα συζητηθεί το όνομα της για τη θέση. Εάν μάλιστα οι Ευρωπαίοι Φιλελεύθεροι καταφέρουν και ανατρέψουν τη διαδικασία του Spitzenkandidat και τελικά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι αυτό που θα προτείνει τον υποψήφιο πρόεδρο, τότε οι πιθανότητες για τη Βεστάγκερ αυξάνονται ακόμη περισσότερο.

Ο διχασμός για τον επόμενο πρόεδρο και οι φιλοδοξίες του Μπαρνιέ

Μπορεί οι τρεις προαναφερθέντες να είναι και οι επικρατέστεροι υποψήφιοι για τη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ωστόσο όλα θα εξαρτηθούν από τις αποφάσεις που θα λάβουν οι ηγέτες των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 28 Μαΐου. Εκεί θα ληφθούν οριστικές αποφάσεις τόσο για τη διαδικασία εκλογής που εντέλει θα ακολουθηθεί, όσο και για το εάν το Συμβούλιο τελικά αποφασίσει να προτείνει τον δικό του υποψήφιο.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο στρατόπεδα εντός της ΕΕ:

  • Αυτό με προεξάρχουσα τη Γαλλία, η οποία δια του Εμανουέλ Μακρόν δηλώνει σε κάθε τόνο την έντονη αντίθεσή της στο σύστημα Spitzenkandidat. Αυτή η θέση υποκρύπτει βέβαια και τη φιλοδοξία του Μακρόν να διεκδικήσει γάλλος ένα εκ των πιο ισχυρών πόστων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Παρίσι στοχεύει στην συγκεκριμένα στην προεδρία της Κομισιόν γιατί η Επιτροπή έχει μεγαλύτερες νομοθετικές αρμοδιότητες και ο επόμενος πρόεδρος μπορεί ουσιωδώς να αλλάξει την κατεύθυνση της ΕΕ με τις ενέργειές του. Μάλιστα, όπως μετέδωσε πρόσφατα το euractiv, ο Μαρκόν ενδέχεται να προωθήσει μια υποψηφιότητα – έκπληξη για την εν λόγω θέση: Πρόκειται για τον διαπραγματευτή για το Brexit –και πρώην επίτροπο- Μισέλ Μπαρνιέ, ο οποίος τις τελευταίες εβδομάδες διεξάγει μια υπόγεια  προεκλογική εκστρατεία, παρά το γεγονός ότι δεν απολαμβάνει τη στήριξη καμίας ευρωομάδας. Ο Μπαρνιέ στις προηγούμενες ευρωεκλογές είχε προσπαθήσει ανεπιτυχώς να λάβει το χρίσμα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
    Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως και εντός της Ελλάδας, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έχει αφήσει να εννοηθεί πως αντιτίθεται στο εν λόγω σύστημα εκλογής και προς το παρόν τόσο ο ίδιος, όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν εκφράσει στήριξη σε κάποιον εκ των υποψηφίων. Επιπρόσθετα και άλλοι ηγέτες της ΕΕ έχουν δηλώσει την αντίθεσή τους στην απευθείας εκλογή υποψηφίου από την Ευρωβουλή
  • Από την χώρες με συντηρητικές κυβερνήσεις όπως η Αυστρία μένουν προσκολλημένες στο εν λόγω σύστημα, καθώς ευνοείται ο υποψήφιος του ΕΛΚ. Και η Μέρκελ επίσης έχει εγκρίνει δημοσίως τον κ. Βέμπερ, ωστόσο όπως σχολιάζουν οι Financial Times, δεν είναι σαφές πόσο σθεναρά είναι διατεθειμένη να αγωνιστεί γι’ αυτόν.